ประวัติโรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดโสธรวรารามวรวิหาร จังหวัดฉะเชิงเทรา
โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดโสธรวรารามวรวิหารมีรากฐานการก่อตั้งและพัฒนาการที่ยาวนาน โดยสามารถแบ่งออกเป็นยุคสมัยต่างๆ ได้ดังนี้
ยุคก่อตั้งและวางรากฐาน (พ.ศ. ๒๔๘๑ – ๒๕๑๒)
- พ.ศ. ๒๔๘๑: การศึกษาพระปริยัติธรรมได้ถือกำเนิดขึ้นเป็นครั้งแรก ณ วัดโสธรวราราม โดย พระมหาก่อ เขมทสฺสี (ในขณะนั้นดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส) ได้จัดตั้ง “สำนักศึกษาปริยัติธรรมประจำจังหวัดฉะเชิงเทรา” ขึ้นเพื่อเป็นแหล่งความรู้แก่พระภิกษุสามเณร
- พ.ศ. ๒๕๐๑: พระราชเขมากร (ก่อ เขมทสฺสี) ได้ปรับเปลี่ยนรูปแบบการศึกษาเป็นแผนกบาลีวิสามัญศึกษา และเปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนบาลีมัธยมวัดไตรมิตรวิทยาราม ภาค ๒ สาขาวัดโสธรวราราม” โดยมีพระครูโสภณบรรณาสาร เป็นอาจารย์ใหญ่
- พ.ศ. ๒๕๑๒: ในสมัยที่ พระราชพุทธิรังษี (จิรปุญฺโญ ด. เจียม กุลละวณิชย์) ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส ได้มีการเปิดการเรียนการสอนในรูปแบบใหม่ภายใต้ชื่อ “โรงเรียนการศึกษาผู้ใหญ่วัดโสธรวราราม” ซึ่งจัดการศึกษาแบบชั้นเรียนสำหรับผู้ใหญ่ แบ่งเป็น ๒ ระดับ คือ ระดับ ๓ (เทียบเท่า ป.๖) และระดับ ๔ (เทียบเท่า ม.๓) โดยมีพระมหาเจริญ สุวฑฺฒโน ป.ธ.9 (ต่อมาคือ พระศรีสัจญาณมุนี และพระธรรมเสนานี) เป็นผู้ทำการแทนครูใหญ่
ยุคปรับปรุงสู่ความเป็นสถาบัน (พ.ศ. ๒๕๓๕ – ๒๕๔๐)
- พ.ศ. ๒๕๓๕ นับเป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ เมื่อ พระพรหมคุณาภรณ์ (จิรปุญฺโญ ด.เจียม กุลละวณิชย์) ได้ดำเนินการขออนุญาตจัดตั้งโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษาขึ้นใหม่อย่างเป็นทางการ และได้รับอนุญาตเมื่อวันที่ ๒๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ โดยใช้ชื่อว่า “โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดโสธรวราราม” สังกัดกรมการศาสนา (ปัจจุบันสังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ) เปิดสอนตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑-๖ ในช่วงแรกนั้น การเรียนการสอนยังคงใช้ศาลาการเปรียญและหอฉันเป็นอาคารเรียนชั่วคราว
- พ.ศ. ๒๕๓๘ – ๒๕๓๙ พระพรหมคุณาภรณ์ได้ริเริ่มการก่อสร้างอาคารเรียนถาวร เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กทรงไทย ๓ ชั้น บนเนื้อที่ ๔ ไร่ ๑ งาน ๑๕ ตารางวา ซึ่งแล้วเสร็จและเปิดใช้งานในปี พ.ศ. ๒๕๓๙
- พ.ศ. ๒๕๔๐ ภายหลังการเปลี่ยนแปลงเจ้าอาวาสเป็น พระราชมงคลวุฒาจารย์ (สุธีร์ สุนฺทโร) ได้มีการเสนอแต่งตั้งผู้บริหารโรงเรียนชุดใหม่ เพื่อให้การดำเนินงานมีความต่อเนื่องและเป็นระบบ
ยุคปัจจุบัน: การพัฒนาสู่มาตรฐานสากล
ปัจจุบัน โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดโsธรวราราม สังกัดกองพุทธศาสนศึกษา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ มีการบริหารจัดการที่เป็นระบบและทันสมัย โดยกระจายอำนาจการบริหารออกเป็น ๔ ฝ่าย ได้แก่ ฝ่ายวิชาการ, ฝ่ายงบประมาณ, ฝ่ายบุคคล และฝ่ายบริหารทั่วไป
คณะผู้บริหารปัจจุบัน
- ผู้รักษาการแทนผู้จัดการโรงเรียน: พระราชภาวนาพิธาน (สิริวัฒน์ สิริวฑฺฒโน)
- ผู้อำนวยการ: พระราชปริยัติสุนทร (อมรภิรักษ์ ปสนฺโน)
- รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารทั่วไป: พระครูสุตภาวนาพิธาน (สุวภัทร ชุติปญฺโญ)
โรงเรียนเปิดทำการสอนครบทั้ง ๓ แผนก คือ แผนกนักธรรม, แผนกบาลี และแผนกสามัญศึกษา โดยใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานควบคู่กับหลักสูตรของโรงเรียนพระปริยัติธรรม ตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑-๖ ทำการสอนตั้งแต่เวลา ๐๘.๐๐ น.- ๒๑.๐๐ น. และหยุดในวันโกน วันพระ และวันหยุดนักขัตฤกษ์
การรับรองคุณภาพการศึกษา
โรงเรียนได้รับการประเมินคุณภาพภายนอกจากสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) และได้รับการรับรองมาตรฐานในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานมาแล้วถึง ๓ รอบ คือ
- รอบแรก: พ.ศ. ๒๕๔๕
- รอบที่สอง: พ.ศ. ๒๕๔๙
- รอบที่สาม: พ.ศ. ๒๕๕๖
ที่ตั้งปัจจุบัน
โรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดโสธรวราราม ตั้งอยู่เลขที่ ๑๓๔ ถนนศรีโสธร ตำบลหน้าเมือง อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา